DMS · Okul Laboratuvarı · Öğretmen kartı
Cisim Atölyesi
Ana soru: Bir cismi döndürsek, büyütsek ya da açıp düzlesek ne değişmez?
Amaç: Çocuk bir şeklin ya da cismin döndürülünce, büyütülünce ya da açılıp katlanınca hangi özelliklerinin değişmediğini gözleme dayanarak söyler.
Derste
Ders akışı
| Adım | Çocuk ne yapar | dk |
|---|---|---|
| 1 · Hazır mısın? | Döner sergi tablasını ve oyuncak cisimleri tanır. | ≤ 1 |
| 2 · Ne biliyorum? | Sınıfına göre tek soruya yanıtını gösterir: hangisi yuvarlanır, küpün kaç yüzü var, bu desen küp olur mu? | 1 |
| 3 · Günlük hayatta | Süt kutusunu, topu, konserveyi, çadırı ve açılmış bir karton kutuyu düşünür. | 1 |
| 4 · Tahmin et | Döndürülen karenin hâlâ kare olup olmadığını ya da desenin küp olup olmayacağını tahmin eder. | 1-2 |
| 5 · Dene ve gözle | Kare döner ya da desen katlanır; sonuç görünür. | 2-5 |
| 6 · Neden böyle? | Sınıfının diliyle özellik kartlarını görür: yuvarlak-köşeli, yüz-ayrıt-köşe, açınım. | 2-4 |
| 7 · Yeni durumda dene | Yapılarda şekil arar, yüz-ayrıt-köşe sayılarını tabloya yazar ya da hatalı açınımı sorgular. | 2-6 |
| 8 · Kâşif defterim | Üç modelden doğru olanı seçer. | 1-3 |
| Ekransız etkinlik, tartışma ve kapanış | ≈ 15 | |
Sınıf tahmin oylaması
Bu kareyi döndürürsek hâlâ kare olur mu? (4. sınıf: Bu altı kareli desen küp olur mu?)
Tartışma soruları
- Döndürünce ne değişti, ne aynı kaldı?
- Kareyi büyütseydik yine kare olur muydu?
- Bunun kare olduğunu nereden anlıyoruz?
Şunu demeyin: “Böyle durunca buna baklava denir, kare değil.”
Şunu deyin: “Kenarları eşit, köşeleri dik; nasıl durursa dursun kare.”
Öğretmen masasında ekransız etkinlik: Kutuyu aç, düzle
Boş bir karton kutuyu öğretmen masasında açıp düzleyin; yüzlerini sayın, sonra yeniden katlayın. 1. sınıfta kutunun yüzlerini kâğıda çizip şekilleri adlandırın.
Malzeme: Boş karton kutu · Makas · Kâğıt ve kurşun kalem
Künye
Sınıflar ve öğrenme çıktıları
- 1. sınıf: MAT.1.3.3 (Maarif Modeli 2026), MAT.1.3.4 (Maarif Modeli 2026), MAT.1.3.5 (Maarif Modeli 2026)
- 2. sınıf: MAT.2.3.1 (Maarif Modeli 2026), MAT.2.3.2 (Maarif Modeli 2026), MAT.2.3.4 (Maarif Modeli 2026)
- 3. sınıf: MAT.3.3.1 (Maarif Modeli 2026), MAT.3.3.3 (Maarif Modeli 2026)
- 4. sınıf: M.4.2.1.4 (2018 programı), M.4.2.1.5 (2018 programı) · 2027-2028'den itibaren eşdeğer: MAT.4.3.1
Kapsam sınırı
Koni yoktur. 1. sınıfta cisim adı verilmez, 3. sınıfta açınım yoktur; farklı açınımlar yalnız zenginleştirmede gelir.
Kavram yanılgıları
- “Döndürülen kare artık kare değildir, baklavadır.” (2. sınıf) → Şekil dönerken kenarları eşit kalır, “kare” etiketi yerinde durur.
- Kenar ile ayrıtı karıştırmak. (3. sınıf) → Ayrıta dokununca iki yüzün buluştuğu çizgi parlar.
- “Altı kareden oluşan her desen küpe katlanır.” (4. sınıf) → Hatalı desen katlanınca kapanmaz; açıkta kalan kenar parlar.
Hazırlık
- Laboratuvarı tahtada açın, sınıf düzeyini seçin.
- Ekransız etkinlik için boş bir karton kutu (süt ya da diş macunu kutusu) ve makas.
- 1. sınıfta cisim adı kullanmayın; “yuvarlak”, “köşeli” deyin. Bu laboratuvarda koni yoktur.
Bu laboratuvar, MEB 2018 Matematik öğretim programındaki M.4.2.1.4 ve M.4.2.1.5 kazanımlarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.
Bu laboratuvar, MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Matematik öğretim programındaki (2026 sürümü) MAT.1.3.3, MAT.1.3.4, MAT.1.3.5, MAT.2.3.1, MAT.2.3.2, MAT.2.3.4, MAT.3.3.1 ve MAT.3.3.3 öğrenme çıktılarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.
2027-2028 öğretim yılından itibaren 4. sınıftaki Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli eşdeğeri: MAT.4.3.1.