EN

Matematik2-4. sınıf

Kesir Atölyesi

Daha çok parçaya bölünce parça büyür mü?

Aynı boy şeritleri eş parçalara böl, parçaları üst üste koy. Hangisi büyük: üçte bir mi, sekizde bir mi?

Ana soru

Bir bütünü daha çok eş parçaya bölünce her parça büyür mü, küçülür mü?

≈ 15 dk keşif40 dk dersTürkçe · İngilizcePuan yok

Öğretmen masasındaki örtünün üstünde eş parçalara bölünmüş iki şerit ve dört eş parçalı pasta modeli

Sınıf düzeyini seçin ve başlatın

Laboratuvar seçilen sınıfın sürümüyle açılır; sınıf ve dil laboratuvarın içinden de değişir.

Sekiz parça mı, üç parça mı? Hangisinin parçası büyük, deneyelim!
Sınıfı laboratuvarda seçinÖğretmen kartını aç

Nasıl çalışır

Çocuklar ne yapar?

Kâşif döngüsünün sekiz adımı bu laboratuvarda şöyle ilerler.

  1. 1

    Hazır mısın?

    Kâğıt şeritleri, pasta modelini, bölme cetvelini ve sayı doğrusunu tanır.

  2. 2

    Ne biliyorum?

    “Bir elmayı iki kardeş nasıl paylaşır, eşit mi?” sorusunda fikrini gösterir.

  3. 3

    Günlük hayatta

    Pideyi, çikolatayı, yarım ekmeği düşünür.

  4. 4

    Tahmin et

    Sınıfına göre tahmin eder: 2 mi 4 eş parça mı (2. sınıf), eş olmayan parça dörtte bir mi (3. sınıf), 1/3 mü 1/8 mi büyük (4. sınıf)?

  5. 5

    Dene ve gözle

    Şeritler bölünür, parçalar üst üste konur; büyük sanılan parça küçük kalır.

  6. 6

    Neden böyle?

    “Daha çok eş parça, daha küçük parça” fikrini şeritle ve 3-4. sınıfta sembolle birlikte görür.

  7. 7

    Yeni durumda dene

    Eş parça avına çıkar, pay ve paydayı değiştirir ya da kesirleri sayı doğrusuna yerleştirir.

  8. 8

    Kâşif defterim

    Üç modelden hangisinin “çeyrek” olduğunu seçer; eş olmayan dört parçalı seçenek tuzaktır.

Matematik

Sınıflar ve öğrenme çıktıları

Kodlar ve metinler 2026-2027 öğretim yılında okutulan öğretim programlarından birebir alınmıştır. 4. sınıfta 2018 programı geçerlidir; Maarif Modeli eşdeğeri ayrıca gösterilir.

2. sınıf

Başla

Bütün, yarım ve çeyrek; yalnız 2 ve 4 eş parçaya bölme. Kesir sembolü gösterilmez.

  • MAT.2.1.7Maarif Modeli 2026

    Bütün, yarım ve çeyrek arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme

    • a) Bir bütünün yarım ve çeyrek parçalarını belirler.
    • b) Bütün, yarım ve çeyrek arasındaki ilişkileri belirler.

3. sınıf

Başla

Eş parçalar ve birim kesir; pay ile payda, sembol ve sayı doğrusu.

  • MAT.3.1.9Maarif Modeli 2026

    Bütün, yarım ve çeyreğin kesirle gösterimi için modellerden yararlanabilme

    • a) Bütün, yarım ve çeyrek modellerinin temsillerini tanır.
    • b) Bütün, yarım ve çeyrek modellerine uygun kesir temsillerini belirler.
    • c) Belirlediği temsili bütün, yarım ve çeyrek modelleri için kullanır.

  • MAT.3.1.10Maarif Modeli 2026

    Bir bütünü eş parçalar oluşturacak şekilde birim kesir olarak çözümleyebilme

    • a) Bir bütünü oluşturan eş parçaları belirler.
    • b) Bütün ile eş parçaların her biri arasındaki ilişkiyi belirler.

  • MAT.3.1.11Maarif Modeli 2026

    Bir kesrin payı ile paydası arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme

    • a) Bir kesrin pay ve paydasına ait parçaları belirler.
    • b) Bir kesrin pay ve paydasına ait parçalar arasındaki ilişkiyi belirler.

4. sınıf

Başla

Birim kesirleri karşılaştırma (1/3 ile 1/8); basit, bileşik ve tam sayılı kesirler; payda en çok 20 (2018 programı).

  • M.4.1.6.12018 programı

    Basit, bileşik ve tam sayılı kesri tanır ve modellerle gösterir.

    • a) Kesrin farklı anlamlarına göre okunuşlarının değişebileceği vurgulanır.
    • b) Modeller (sayı doğrusu, alan modeli vb.) kullanılarak isimlendirme çalışmaları yapılır.

  • M.4.1.6.22018 programı

    Birim kesirleri karşılaştırır ve sıralar.

    • a) Paydası en çok 20 olan kesirler üzerinde çalışma yapılır.
    • b) Birim kesirlerin hangi büyüklükleri temsil ettiği uygun modeller üzerinde incelenir.

  • M.4.1.6.42018 programı

    Paydaları eşit olan en çok üç kesri karşılaştırır.

    • a) Karşılaştırma çalışmaları yapılırken uzunluk, alan, sayı doğrusu gibi modeller kullanılır.
    • b) Karşılaştırma yapılırken büyük/küçük sembolleri kullanılır.
    • c) Verilen bir kesri sayı doğrusu üzerinde sıfır, yarım ve bütünle karşılaştırma çalışmalarına da yer verilir.

  • M.4.1.7.12018 programı

    Paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma işlemi yapar.

2027-2028'den itibaren eşdeğer

  • MAT.4.1.6Maarif Modeli 2026

    Basit, bileşik ve tam sayılı kesirleri kullanmak için matematiksel temsillerden yararlanabilme

    • a) Basit, bileşik ve tam sayılı kesirlerin temsillerini tanır.
    • b) Günlük yaşam durumuna uygun basit, bileşik ve tam sayılı kesir temsillerini belirler.
    • c) Belirlediği basit, bileşik ve tam sayılı kesirlerin temsillerini kullanır.

  • MAT.4.1.7Maarif Modeli 2026

    Denk kesirleri kullanmak için matematiksel temsillerden yararlanabilme

    • a) Denk kesirlerin temsillerini tanır.
    • b) Denk kesirlere uygun temsilleri belirler.
    • c) Belirlediği denk kesirlerin temsillerini kullanır.

  • MAT.4.1.8Maarif Modeli 2026

    Birim kesirlerin büyüklük küçüklük ilişkilerini çözümleyebilme

    • a) Birim kesirleri büyüklük küçüklük bağlamında ifade eder.
    • b) Birim kesirler arasındaki büyüklük küçüklük ilişkisini belirler.

  • MAT.4.1.9Maarif Modeli 2026

    Paydaları eşit olan kesirlerin büyüklük küçüklük ilişkilerini çözümleyebilme

    • a) Paydaları eşit kesirleri büyüklük küçüklük bağlamında ifade eder.
    • b) Paydaları eşit kesirler arasındaki büyüklük küçüklük ilişkisini belirler.

  • MAT.4.1.11Maarif Modeli 2026

    Paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma işlemini yapılandırabilme

    • a) Paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma işleminde mantıksal ilişkileri ortaya koyar.
    • b) Paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma işleminde kendi öz bilgisi ile elde ettiği ilişkilere dayalı bir bütün oluşturur.

Program eşlemesi

Bu laboratuvar, MEB 2018 Matematik öğretim programındaki M.4.1.6.1, M.4.1.6.2, M.4.1.6.4 ve M.4.1.7.1 kazanımlarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.

Bu laboratuvar, MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Matematik öğretim programındaki (2026 sürümü) MAT.2.1.7, MAT.3.1.9, MAT.3.1.10 ve MAT.3.1.11 öğrenme çıktılarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.

2027-2028 öğretim yılından itibaren 4. sınıftaki Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli eşdeğeri: MAT.4.1.6, MAT.4.1.7, MAT.4.1.8, MAT.4.1.9 ve MAT.4.1.11.

Öğretmenler için

Öğretmen notları

Öğretmen kartını aç

Amaç

Çocuk bütünü eş parçalara ayırır ve eş parça sayısı arttıkça her parçanın küçüldüğünü modelle gösterir.

Hazırlık

  • Laboratuvarı tahtada açın, sınıf düzeyini seçin.
  • Ekransız etkinlik için öğrenci başına aynı boyda iki ya da üç kâğıt şerit.
  • 2. sınıfta ½ gibi sembolleri tahtaya yazmayın; “yarım”, “çeyrek” deyin.

Sınıf tahmin oylaması

Bir şeridi 3, öbürünü 8 eş parçaya bölersek hangi parça büyük olur?

  • 3 eş parçadan biri
  • 8 eş parçadan biri
  • İkisi eşit

Çocuklar seçeneği parmakla gösterir; siz sayarsınız. Sonra sonucu birlikte izlersiniz.

Tartışma soruları

  1. Parça sayısı artınca parçalar neden küçüldü?
  2. Şeridi 100 eş parçaya bölseydik bir parça nasıl olurdu?
  3. Parçaların eş olduğunu nereden anlarız?

Şunu demeyin

“Sekiz üçten büyük, o yüzden sekizde bir de büyük.”

Şunu deyin

“Bütün aynı; ne kadar çok eş parçaya bölersek her parça o kadar küçük olur.”

Öğretmen masasında ekransız etkinlik: Şerit katlama

Aynı boydaki kâğıt şeritleri ikiye, dörde ve sekize katlayıp kesin. Parçaları öğretmen masasında üst üste koyup karşılaştırın; eş olmayan bir kesimi de gösterin.

Malzeme

  • Aynı boyda kâğıt şeritler
  • Makas
  • Renkli kalem

Kavram yanılgıları

Çocuğun düşüncesi“Paydası büyük birim kesir daha büyüktür (1/8 > 1/3).” (4. sınıf)
LaboratuvardaAynı boy iki şerit 3 ve 8 eş parçaya bölünür; üst üste konunca 1/3 taşar.
Çocuğun düşüncesiEş olmayan parçalara da “yarım”, “çeyrek” ya da “dörtte bir” demek.
LaboratuvardaParçalar üst üste konunca eş olmadıkları görünür; ad yalnız eş parçalara verilir.

Kapsam sınırı

2. sınıfta kesir sembolü kullanılmaz, 3. sınıfta kesirler karşılaştırılmaz. Kavram kurulurken gerçekçi yiyecek dokusu yoktur.

Hata bildirGizlilik: Okul Laboratuvarı

Diğer laboratuvarlar

Okul Laboratuvarı

Deneyim hazırlanıyor…