Matematik4. sınıf

Açı Kapısı

Kolları uzatınca açı büyür mü?

Oyuncak kapıyı aç, kolları uzat. Açı değişiyor mu? Gönyeyle dar, dik ve geniş açıları bul.

Ana soru

Açıyı büyüten kolların uzunluğu mu, dönme miktarı mı?

≈ 20 dk keşif40 dk dersTürkçe · İngilizcePuan yok

Sınıf düzeyini seçin ve başlatın

Laboratuvar seçilen sınıfın sürümüyle açılır; sınıf ve dil laboratuvarın içinden de değişir.

Kolları uzattım. Sence açı büyüdü mü?

Nasıl çalışır

Çocuklar ne yapar?

Kâşif döngüsünün sekiz adımı bu laboratuvarda şöyle ilerler.

  1. 1

    Hazır mısın?

    Menteşeli kapıyı, robot kolu ve gönyeyi tanır.

  2. 2

    Ne biliyorum?

    Kısa kollu geniş açı ile uzun kollu dar açıdan hangisinin büyük olduğunu gösterir.

  3. 3

    Günlük hayatta

    Kapı menteşesini, makası, saat kollarını ve dirseğini düşünür.

  4. 4

    Tahmin et

    Kollar uzatılınca açının büyüyüp büyümeyeceğini tahmin eder; tahmin kilitlenir.

  5. 5

    Dene ve gözle

    Kollar uzar ama açı göstergesi değişmez; fenerin ışığı yalnız daha uzağa ulaşır.

  6. 6

    Neden böyle?

    Açının bir dönme miktarı olduğunu görür; dik açıyı ölçüt alır, ışın, köşe ve sembolü öğrenir.

  7. 7

    Yeni durumda dene

    İletkiyle ölçer, ölçüsü verilen açıyı oluşturur; gönyeyle dar, dik ve geniş açıyı ayırır.

  8. 8

    Kâşif defterim

    Kol uzunlukları farklı üç kapıdan en çok döneni seçer.

Matematik

Sınıflar ve öğrenme çıktıları

Kodlar ve metinler 2026-2027 öğretim yılında okutulan öğretim programlarından birebir alınmıştır. 4. sınıfta 2018 programı geçerlidir; Maarif Modeli eşdeğeri ayrıca gösterilir.

4. sınıf

Başla

Işın, köşe ve sembol; standart olmayan birimlerle ve iletkiyle ölçme; dar, dik, geniş ve doğru açı (2018 programı).

  • M.4.2.3.22018 programı

    Açıyı oluşturan ışınları ve köşeyi belirler, açıyı isimlendirir ve sembolle gösterir.

  • M.4.2.3.32018 programı

    Açıları, standart olmayan birimlerle ölçer ve standart ölçme birimlerinin gerekliliğini açıklar.

  • M.4.2.3.42018 programı

    Açıları standart açı ölçme araçlarıyla ölçerek dar, dik, geniş ve doğru açı olarak belirler.

    • a) Dik açı referans alınarak karşılaştırma yapılır.
    • b) Geniş açı modelleri incelenirken doğru açıdan büyük olmamalarına dikkat edilir.
  • M.4.2.3.52018 programı

    Standart açı ölçme araçları kullanarak ölçüsü verilen açıyı oluşturur.

    • a) Açı ölçmeye yarayan araçların (iletki, gönye vb.) yardımıyla açının, bir ışının başlangıç noktası etrafında döndürülmesi ile oluştuğu fark ettirilir.
    • b) Aynı ölçüye sahip açıların duruşlarındaki farklılığın, açının ölçüsünde etkili olmadığı vurgulanır.

2027-2028'den itibaren eşdeğer

  • MAT.4.3.5Maarif Modeli 2026

    Günlük yaşamdan örneklerle açıyı bir dönme miktarı olarak yorumlayabilme

    • a) Günlük hayattan örneklerle açıyı belirler.
    • b) Açıları bağlamından koparmadan günlük yaşam durumlarına dönüştürür.
    • c) Açıyı bir dönme miktarı olarak yeniden ifade eder.
  • MAT.4.3.6Maarif Modeli 2026

    Açı ölçümüne ilişkin standart ölçme araçlarının gerekliliğini değerlendirebilme

    • a) Açı ölçümü için bir ölçüt belirler.
    • b) Ölçüte uygun olarak standart olmayan ölçü birimlerini kullanarak ölçme yapar.
    • c) Standart olmayan ölçü birimlerine dayalı olarak elde ettiği sonuçları ölçüt ile karşılaştırır.
    • ç) Karşılaştırmalarına ilişkin olarak standart ölçme araçlarının gerekliliğine ilişkin yargıda bulunur.
  • MAT.4.3.7Maarif Modeli 2026

    Dik açıyı referans alarak açıları dar ve geniş olarak sınıflandırabilme

    • a) Dik açının özelliklerini belirler.
    • b) Dik açıyı referans alarak açı çeşitlerini dar ve geniş açı olarak ayırır.
    • c) Dar ve geniş açının özelliklerini tasnif eder.
    • ç) Dar ve geniş açıyı adlandırır.

Program eşlemesi

Bu laboratuvar, MEB 2018 Matematik öğretim programındaki M.4.2.3.2, M.4.2.3.3, M.4.2.3.4 ve M.4.2.3.5 kazanımlarıyla eşleştirilmiştir. MEB veya Talim ve Terbiye Kurulu tarafından incelenmiş ya da onaylanmış bir eğitim aracı değildir.

2027-2028 öğretim yılından itibaren 4. sınıftaki Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli eşdeğeri: MAT.4.3.5, MAT.4.3.6 ve MAT.4.3.7.

Öğretmenler için

Öğretmen notları

Öğretmen kartını aç

Amaç

Çocuk açıları kol uzunluğuyla değil dönme miktarıyla karşılaştırır; dar, dik, geniş ve doğru açıyı dik açıya göre belirler.

Hazırlık

  • Laboratuvarı tahtada açın; 4. sınıf seçili gelir.
  • Ekransız etkinlik için iki uzun ve iki kısa kalem ya da cetvel ve bir gönye.
  • Açı sayıları tahtada büyük görünür; arka sıradan okunduğunu deneyin.

Sınıf tahmin oylaması

Kapının kollarını uzatırsak açı büyür mü?

  • Büyür
  • Küçülür
  • Aynı kalır

Çocuklar seçeneği parmakla gösterir; siz sayarsınız. Sonra sonucu birlikte izlersiniz.

Tartışma soruları

  1. Kollar uzadı ama açı neden aynı kaldı?
  2. Kapıyı biraz daha açsaydık ne değişirdi?
  3. Bir açının dik açıdan büyük olduğunu nereden anlarız?

Şunu demeyin

“Kolları uzun olan açı daha büyüktür.”

Şunu deyin

“Açı, ne kadar döndüğüne bakar; kolların uzunluğu açıyı değiştirmez.”

Öğretmen masasında ekransız etkinlik: Kolla dönme

Öğrenciler kollarını önce bitişik tutar, sonra sizin söylediğiniz kadar açar: dik açıdan az, tam dik açı, dik açıdan çok. Ardından öğretmen masasında iki kalemi aynı açıyla tutup uzunlarıyla değiştirin.

Malzeme

  • İki uzun ve iki kısa kalem ya da cetvel
  • Gönye

Kavram yanılgıları

Çocuğun düşüncesi“Kolları uzun olan açı daha büyüktür.”
LaboratuvardaKollar uzar, açı göstergesi değişmez; kollar yalnız daha uzağa ulaşır.
Çocuğun düşüncesiYalnız dik açıyı açı sanmak.
LaboratuvardaKapı her konumda bir açı oluşturur; dar ve geniş açı gönyeyle dik açıya göre karşılaştırılır.

Kapsam sınırı

Maarif Modeli sürümünde (2027-28) açı ölçerle ölçme ve doğru açı yoktur; 2026-27'de bu laboratuvar 2018 programına göredir.

Deneyim hazırlanıyor…